Nieuwe Schijf van Vijf gelanceerd

Op 22 maart 2016 heeft het Voedingscentrum de nieuwe Schijf van Vijf gelanceerd. Opnieuw maakt de groep ‘smeer- en bereidingsvetten’ deel uit van de Schijf. Want aldus het Voedingscentrum “Groente gebakken in wat zonnebloemolie, olijfolie gesprenkeld over de salade, margarine op brood. Ons lichaam heeft die onverzadigde vetten nodig.”

Het Voedingscentrum heeft weer gekozen voor een voorlichtingsmateriaal met vijf vakken, maar het beeldmerk is veel abstracter geworden. Nieuw aan de Schijf is het persoonlijke karakter. De makers hebben zoveel mogelijk rekening gehouden met leeftijd, geslacht, eetgedrag, persoonlijke voorkeuren en de praktisch toepassing van de adviezen. Op de website van het Voedingscentrum wordt bijvoorbeeld de mogelijkheid geboden om een ‘persoonlijke Schijf van Vijf’ in te richten. 

Vervang harde margarine door zachte margarine
Recent heeft de Gezondheidsraad al aanbevolen boter en harde margarine en harde bak- en braadproducten te vervangen door zachte margarine, vloeibare bak- en braadproducten en plantaardige oliën. De Gezondheidsraad gaf aan dat overtuigend is aangetoond dat voedingsmiddelen rijk aan onverzadigde vetzuren (zachte margarines of plantaardige oliën), het risico op coronaire hartziekten verlagen ten opzichte van voedingsmiddelen rijk aan verzadigde vetzuren (boter en harde margarines).

Het Voedingscentrum bekrachtigt deze uitgangspunten en heeft die verwerkt in haar Schijf van Vijf. Zo vallen zachte margarine of halvarine voor op brood, vloeibare margarine en vloeibaar bak- en braadvet en de meeste plantaardige oliën in het Schijf van Vijf- vak ‘smeer- en bereidingsvetten’. Harde margarine, hard bak- en braadvet, hard frituurvet, roomboter en de tropische oliën zoals kokosolie vallen niet in de Schijf van Vijf.

Voor op brood
Volwassenen wordt aanbevolen de boterham te besmeren met margarines of halvarines. Voor kinderen tot 4 jaar is het advies om margarine uit een kuipje op brood te smeren. “Jonge kinderen krijgen vaak iets te weinig vetten binnen. In margarine zit meer vet dan halvarine. Als je kind 4 is geweest adviseren we om halvarine of margarine uit een kuipje te nemen. Je kind heeft dan wat minder vet nodig.”, aldus het Voedingscentrum. 

Terwijl de Gezondheidsraad zachte margarine aanraadt als vervanging van boter en harde margarine, raadt het Voedingscentrum naast margarine ook halvarine aan. Reden hiervoor is dat dit volgens het Voedingscentrum kan bijdragen aan het handhaven van de energiebalans. Verder is er volgens het Voedingscentrum weinig keuze in zachte margarines (met ten minste 80% en ten hoogste 90% vet). De meeste zachte smeervetten die te koop zijn hebben een lager vetgehalte. 

Aanbevolen hoeveelheden
Voor mannen (19 – 70 jaar) geldt dat de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor smeer- en bereidingsvetten hoger ligt dan voorheen. Dit heeft ermee te maken dat men bij het vaststellen van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden meer rekening heeft gehouden met de hoeveelheid en combinatie van voedingsmiddelen die een specifieke doelgroep gemiddeld consumeert. De huidige consumptie is dus meegewogen. Hiermee willen de makers bereiken dat met kleine veranderingen in het voedingspatroon gemakkelijk tot een optimaal voedingspatroon gekomen kan worden die voorziet in voldoende nutriënten. 

Criteria
Het Voedingscentrum heeft criteria gehanteerd voor het toekennen van voedingsmiddelen aan de Schijf van Vijf. Voor de groep smeer- en bereidingsvetten geldt dat alleen smeer- en bereidingsvetten die voldoen aan de volgende criteria in de Schijf vallen: 

  • Verzadigd vet: 30% totaal vet
  • Transvetzuren: 1g/100g product
  • Natrium: 160 mg/100g product
  • Totaal suiker: niet toegevoegd

Belangrijke taak
Uitgangspunt is dat voedingsmiddelen in de Schijf van Vijf voorzien in 100% van de essentiële voedingsstoffen. Dit kan worden gerealiseerd wanneer 85% van de energie wordt geleverd door voedingsmiddelen in de Schijf van Vijf. De overige 15% van de energie biedt ruimte voor voedingsmiddel die niet in de Schijf van Vijf staan. Echter, op dit moment blijkt dat in het gemiddelde huidige voedingspatroon zo’n 30% van de energie wordt geleverd door voedingsmiddelen in de Schijf van Vijf (op basis van de nieuwe Richtlijnen Schijf van Vijf). Het overige deel van de energie wordt uit voedingsmiddel gehaald die niet tot de Schijf van Vijf horen. Er ligt dus nog een belangrijke taak voor de overheid en het Voedingscentrum om de richtlijnen uit te leggen aan de consumenten.

Klik hier voor de uitgebreide versie van dit nieuwsbericht.
Klik hier voor het MVO persbericht over dit onderwerp.
Klik hier voor consumenteninformatie over oliën en vetten in de Schijf van Vijf.

Laatst gewijzigd: 23 maart 2016