26 september 2013

Gezondheidsraad in België adviseert over verzadigde vetten

De Belgische Hoge Gezondheidsraad (HGR) maakt in een recent advies onderscheid tussen de gezondheidseffecten van verschillende verzadigde vetzuren. Volgens de HGR verhoogt slechts een gedeelte van de verzadigde vetzuren het cardiovasculaire risico. De Raad geeft aan dat met name laurinezuur, mystrinezuur en palmitinezuur de boosdoeners zijn. Overmatig gebruik van deze verzadigde vetten is slecht voor de gezondheid van hart- en bloedvaten, aldus de HGR. In Nederland wordt dit onderscheid niet gemaakt.

Advies Belgische Gezondheidsraad
De HGR spreekt in het advies, dat op 8 september is verschenen, over verzadigde vetzuren met een atherogeen vermogen (de mate waarin ze aderverkalking veroorzaken). Hieronder vallen volgens de Raad laurinezuur, mystrinezuur en palmitinezuur. Een hoge inname van deze verzadigde vetzuren verhoogt volgens de HGR het cardiovasculaire risico. Daarom wordt de aanbeveling gedaan om de inname van deze vetzuren te beperken tot ≤ 8% van de totale energiebehoefte. Volgens de Raad draagt de inname van palmolie, evenals van melkvetten, bij tot een inname van deze verzadigde vetzuren. De inname van deze vetzuren kan, aldus de Raad, worden gereduceerd door het verbruik van producten rijk aan palmolie en melkvetten (zoals boter en slagroom) te verlagen. De Raad beveelt aan dat er onderzoek nodig is om te bepalen in welke mate de verschillende voedingsmiddelen elk bijdragen tot de inname van met name deze vetzuren, bij volwassenen en kinderen.

 

Genuanceerd rapport
Behalve dat de HGR waarschuwt voor een overmatig gebruik van atherogene vetzuren, maakt de Raad ook melding van positieve aspecten van palmolie. Zo bevat palmolie relatief veel vitamine E. Verder heeft het gebruik van palmolie ervoor gezorgd dat levensmiddelenproducenten in staat zijn het gehalte aan industriële transvetzuren in voedingsmiddelen sterk te verminderen of deze zelfs geheel vermijden. Transvetzuren zijn onomstreden slecht voor de gezondheid en komen daardoor inmiddels bijna niet meer in de voeding voor. Ook wijst de Raad erop dat palmolie in verschillende vormen in onze voeding wordt verwerkt, waarbij - afhankelijk van de vorm - de samenstelling en het gehalte verzadigde vetzuren aanzienlijk kan verschillen.

 

Advies Nederlandse Gezondheidsraad
In Nederland wordt geen onderscheid gemaakt tussen de gezondheidseffecten van verschillende verzadigde vetzuren. De Nederlandse Gezondheidsraad stelt zich op het standpunt dat er nog onvoldoende onderzoek is gedaan naar de relatie tussen specifieke verzadigde vetzuren en het ontstaan van hart- en vaatziekten, en is van mening dat op basis van de huidige wetenschap niet geconcludeerd kan worden dat de effecten van de diverse verzadigde vetzuren op het risico van hart- en vaatziekten verschillend zijn. De Nederlandse Gezondheidsraad hanteert voor alle verzadigde vetzuren gezamenlijk een maximum van 10 energieprocent, en adviseert verzadigde vetzuren zoveel mogelijk te vervangen door (meervoudig) onverzadigde vetzuren.

 

Aanbevelingen FAO/WHO
Ook de World Health Organisation en de Food and Agricultural Organisation (WHO/ FAO) hebben geen aanbevelingen voor specifieke verzadigde vetzuren. Volgens de WHO/FAO hebben individuele verzadigde vetzuren weliswaar een verschillend effect op de bloedlipiden, maar is er geen bewijs dat de specifieke verzadigde vetzuren ook een verschillend effect hebben op het ontwikkelen van hart- en vaatziekten.

 

Negatieve media-aandacht in België
In België berichtte een aantal media, mede naar aanleiding van het rapport van de HGR, uitgesproken negatief en ongenuanceerd over palmolie. Het HGR-rapport is, met alle onzekerheden en aannames die verbonden zijn met wetenschap, echter een genuanceerd verhaal dat zorgvuldiger berichtgeving zou rechtvaardigen.

Voor meer informatie over de effecten van verzadigde en onverzadigde vetten op hart- en vaatziekten, klik hier.

Voor een overzicht van de vetzuursamenstelling van verschillende vetten en oliën, klik hier.

Download hier het WHO/FAO-rapport: fats and fatty acids in human nutrition.

Laatst gewijzigd: 24 december 2013