Omega-3 vetzuren en Alzheimer: mogelijk beschermend effect
Opzet cohortstudie
Voor hun analyse maakten Spaanse onderzoekers gebruik van data uit de ALFA-cohortstudie (voor Alzheimer and Families). In dit cohort werden gedurende drie jaar 323 cognitief gezonde volwassenen tussen 45 en 74 jaar oud met een verhoogd risico op Alzheimer gevolgd. Dit verhoogde risico was gebaseerd op factoren zoals familiegeschiedenis en genetische predispositie. Bij aanvang van de studie werden de concentraties omega-3 vetzuren docosahexaeenzuur (DHA), eicosapentaeenzuur (EPA) en alfa-linoleenzuur (ALA) in rode bloedcellen gemeten; deze meting geeft een betrouwbare indicatie van langdurige vetzuurinname. De cognitieve prestaties van de deelnemers werden uitgebreid geregistreerd, waarbij onder andere aandacht, geheugen en uitvoerende functies werden gemeten. De primaire uitkomst was de verandering in globale cognitie, uitgedrukt met de ‘Preclinical Alzheimer Cognitive Composite Score (PACC)’.
Resultaten: DHA beschermt tegen cognitieve achteruitgang
Een van de belangrijkste bevindingen is dat hogere DHA-concentraties in rode bloedcellen geassocieerd worden met een gunstiger verloop van de cognitieve prestaties over drie jaar. Met andere woorden: deelnemers met hogere DHA-niveaus vertoonden minder cognitieve achteruitgang, en in sommige gevallen zelfs een lichte verbetering in de loop van de tijd. Deze associatie bleef bestaan na correctie voor relevante factoren zoals leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en genetisch risico.
Naast DHA werd ook gekeken naar de andere omega-3 vetzuren. ALA – het plantaardige omega-3 onverzadigde vetzuur – bleek positief gerelateerd aan verbeteringen in visuele verwerking. Deze bevinding is interessant aangezien ALA traditioneel minder aandacht krijgt in onderzoek naar hersengezondheid. EPA liet geen significante associaties zien met cognitieve veranderingen.
De studie heeft enkele beperkingen. Zo kunnen door het observationele ontwerp geen causale verbanden worden gelegd. Daarnaast werd de omega-3 status slechts op één tijdstip gemeten, terwijl veranderingen in het dieet gedurende de follow-up mogelijk invloed hebben gehad. Toch biedt het longitudinale karakter van het onderzoek een sterke basis voor het verder verkennen van verbanden tussen vetten in de voeding en neurocognitieve gezondheid.
Conclusie
De bevindingen dragen bij aan de groeiende hoeveelheid bewijs dat omega-3 vetzuren een rol kunnen spelen in het behoud van cognitieve functies, waaronder bij mensen met een verhoogd risico op Alzheimer. Ook geeft het aanleiding tot het verder onderzoeken van minder bestudeerde vetzuren als ALA. Goed uitgevoerde interventiestudies zijn nodig om te bepalen of het verhogen van omega-3 daadwerkelijk leidt tot vertraging van cognitieve achteruitgang.
Klik hier voor het originele artikel in The Journal of Nutrition (december 2025).
