Geactualiseerde Schijf van Vijf bevestigt belangrijke rol van oliën en vetten
Op 9 april 2026 presenteerde het Voedingscentrum de vernieuwde Schijf van Vijf. De Schijf van Vijf vormt het officiële Nederlandse voedingsmodel waarin wetenschappelijke voedingsrichtlijnen worden vertaald naar praktische adviezen over wat en hoeveel mensen dagelijks zouden moeten eten. De nieuwste actualisatie betekent geen fundamentele koerswijziging, maar vooral een verdere verfijning van bestaande inzichten. De centrale boodschap blijft onverminderd overeind: eet gevarieerd en volgens de Schijf van Vijf.
Vet- en eiwitinname van Nederlandse kinderen
Voedingspatronen worden veelal op jonge leeftijd gevormd en blijven vaak tot op latere leeftijd van invloed. Het aanleren van gezonde eetgewoonten bij kinderen is dan ook belangrijk voor een goede hart- en hersengezondheid op volwassen leeftijd. Dat maakt kennis over de huidige voedingsinname van kinderen extra belangrijk. Het doel van de hier beschreven studie was om inzicht te krijgen in de inname van eiwitten en vetten via de dagelijkse voeding van kinderen tussen de 3 en 11 jaar. Voor wat betreft vetten ligt de inname binnen de norm.
Podcast bevestigt rol van plantaardige oliën en vetten in gezond voedingspatroon
In een recente aflevering van ‘Een podcast over voeding’, een productie van het foodcollectief I’m a Foodie, gaat hoogleraar voedingswetenschappen Ingeborg Brouwer in op een onderwerp waar veel discussie over bestaat: vetten in onze voeding. Boter, margarine en plantaardige oliën komen uitgebreid aan bod, evenals de hardnekkige misverstanden die hierover circuleren.
Duurzame soja
Soja wordt vooral geteeld in Noord- en Zuid-Amerika. In Zuid-Amerika zijn Brazilië en Argentinië de voornaamste producenten. Dit biedt deze regio belangrijke kansen zoals economische groei en werkgelegenheid. Met de toenemende vraag naar vlees neemt ook de vraag naar soja toe. Uitbreiding van de teelt mag echter niet gepaard gaan met ontbossing.
Het belang van duurzaam
De wereldbevolking groeit de komende decennia fors en de koopkracht in opkomende economieën stijgt. Daarom moet de wereldvoedselproductie stijgen, en dat vergroot onder andere de vraag naar oliën en vetten. Oliën en vetten spelen een grote rol in de wereldvoedselvoorziening. Het zijn voedzame en gemakkelijk toepasbare bestanddelen van de voeding die bovendien betaalbaar zijn voor een brede laag van de wereldbevolking.
Schijf van Vijf: elke dag oliën en vetten
We hebben allemaal elke dag oliën en vetten nodig. Het Voedingscentrum geeft aan dat volwassenen (19-69 jr) per dag 65 gram (mannen), dan wel 40 gram (vrouwen) smeer- en bereidingsvetten nodig hebben. Volwassenen kunnen margarine óf halvarine op de boterham gebruiken. Kinderen tot 4 jaar krijgen bij voorkeur margarine, omdat jonge kinderen vaak iets te weinig vetten binnenkrijgen.
Omesteren
Bij omesteren worden de vetzuren in een olie herverdeeld over alle triglyceridemoleculen in de olie. Dit gebeurt op alle posities van alle triglyceriden. De vetzuren zelf veranderen niet. Het doel van omesteren is om bij een gelijkblijvende vetzuursamenstelling andere smelt- en kristallisatie-eigenschappen van de olie te krijgen oftewel een even smaakvol product te realiseren met een betere vetzuursamenstelling.
De scheikundige structuur
De stoffen die in de natuur voorkomen zijn te verdelen in organische en anorganische verbindingen. Voorbeelden van organische verbindingen zijn eiwitten en koolhydraten. Ook vet is zo'n organische verbinding.
Bioplastics: ook onder de motorkap
Bioplastics zijn kunststoffen die worden gemaakt uit natuurlijke producten, bijvoorbeeld uit suiker, aardappelen of maïs. Ook oliën en vetten zijn door hun molecuulstructuur erg geschikt om er verschillende soorten plastic van te maken. Kenmerkend voor deze bioplastics is dat ze bestand zijn tegen vervorming, zeer hoge temperaturen en de inwerking van zuren.
Omega 3-vetzuren: samenstelling, werking en bronnen
Omega 3-vetzuren zijn belangrijk voor je gezondheid. Eén van de omega 3-vetzuren, alfa-linoleenzuur, valt in de groep essentiële vetzuren, en ook aan twee andere omega 3-vetzuren EPA en DHA worden positieve eigenschappen toegeschreven. Wat zijn omega 3-vetzuren precies, wat zijn de gezondheidseffecten en waar zitten ze in?
Plantensterolen: werking en effect
Een van de risicofactoren voor het krijgen van coronaire hartziekten is een verhoogd cholesterolgehalte. Voor het actief verlagen van het cholesterolgehalte, kun je een voedingsmiddel gebruiken waaraan plantensterolen zijn toegevoegd. Plantensterolen zijn natuurlijke stoffen die in kleine hoeveelheden voorkomen in plantaardige oliën, noten, granen, fruit en groente.
Visolie
Visolie wordt verkregen uit de weefsels van de vette vissoorten zoals makreel, haring, tonijn, zalm, sardines en ansjovis.
Varkensvet
Varkensvet wordt ook wel reuzel genoemd, in het Engels 'lard'.